Communityplatform
Communityplatform
Samenwerkende reizigers voor een bereikbaar Eindhoven

Algemeen profiel van de reiziger

In dit hoofdstuk beschrijven we de vijf fictieve persona’s die voorkomen op de A2/N2/A50, gecreëerd op basis van gegevens verzameld uit zowel interviews met reizigers als een grotere regionaal uitgevoerde enquête. De persona’s illustreren persoonlijke en emotionele informatie van de reizigers op de desbetreffende (snel)weg: de onderliggende behoeften, wensen en betrokkenheid. Hierdoor wordt helder op basis van welke waarden iemand kan worden aangesproken, wanneer en om welke redenen iemand standvastig is en waar potentiële kansen liggen om gedrag te veranderen.

Voor een uitgebreide blik op de achterliggende gedachten van de reizigers zijn de quotes gecategoriseerd per thema. Klik op de thema's voor dieper liggende categorieën.

De persona’s zijn gedefinieerd op een aantal parameters die invloed hebben op hun reisgedrag en de mate van flexibiliteit waarmee ze naar verwachting bereid zijn hun reisgedrag aan te passen. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met de mate waarin ze gebonden zijn aan hun woonplaats. Wanneer iemand niet aan een woonplaats gebonden is, is hij of zij eerder gemotiveerd om dichterbij het werk te gaan wonen of dichtbij een handige OV-verbinding.

 

 

De Eenvoudige Volger

 

Bart (45) is behulpzaam en bescheiden, houdt niet van haasten maar wel van aanpakken. Hij heeft vrijwel geen controle over zijn werkplanning en rijdt wekelijks grote afstanden. Hij is gebonden aan zijn regio en werkt al jaren bij dezelfde werkgever, in dezelfde branche. Zijn werk bestaat uit klussen die door een planner in zijn rooster worden geplaatst. Hierdoor is hij zelf flexibel in zijn perceptie van werk, maar is hij niet flexibel in zijn dagelijkse ritme. 

Bart is individualistisch. Hij is het merendeel van zijn werktijd alleen en zit vrijwel altijd alleen in de auto. Bart heeft weinig invloed op zijn sociale omgeving; hij zal zijn vrienden en familie niet zo snel meekrijgen in de nieuwste ontwikkelingen, omdat hij daar zelf niet echt mee bezig is. Eén van de waarden van de Eenvoudige Volger is dat hij niet alleen wil rondkomen, maar juist een extraatje wil verdienen, omdat hij daar zijn sociale status aan ontleent. Bart werkt dan ook regelmatig 10-12 uur per dag om met dat extra inkomen leuke uitstapjes te kunnen maken met zijn vrouw.

 
Ik loop er een beetje achteraan. Als ik bijvoorbeeld naar mijn kennissenkring kijk, dan was ik een van de laatsten met een smartphone. Ik wil niet zeggen dat ik hopeloos achterloop, maar ik heb zoiets van: eerst even de kinderziektes eruit en dan zien we verder.
— De Eenvoudige Volger

Strategie

Het werkritme van de Eenvoudige Volger is geheel afhankelijk van degene die zijn werkschema inplant. Om ervoor te zorgen dat de Eenvoudige Volger de spits mijdt of het aantal ritjes vermindert, moet deze planner worden aangesproken en niet de Eenvoudige Volger zelf. De planner is vaak de werkgever of kan via de werkgever worden benaderd. Verder uitgezoomd kan er zelfs worden gekeken naar de onderlinge afstemming van het gehele logistieke verkeer en zou op die schaal een optimalisatieslag grote afname in drukte kunnen betekenen. 

Ik heb wel zoiets van: niet onnodig lang rondhangen. Als je een planning hebt van zus en zo gaat het gebeuren, niet dat je ‘s morgens gaat beginnen met rondhangen en aan het einde van de dag moet haasten.
— De Eenvoudige Volger

Ook al is de Eenvoudige Volger erg gehecht aan gewoontes zijn er bij verschillende varianten op deze persona mogelijkheden om fiets- en OV-gebruik voor het woon-werkverkeer te stimuleren. Wanneer er de hele dag in een voertuig van de zaak wordt gereden en deze op het bedrijventerrein moet worden achtergelaten, moet de Eenvoudige Volger zelf vervoer regelen van en naar huis. Onderzocht zou kunnen worden hoe deze doelgroep zich op dit moment voortbeweegt. Wanneer het om kleine bewegingen gaat of om bewegingen waarbij gemakkelijk gebruik kan worden gemaakt van OV ligt hier een kans. Aangezien deze groep de grootste groep is binnen de enquête-respondenten is dit de moeite van het uitzoeken waard.

Carpoolen gebeurt soms als we weten dat we met z’n tweeën een hele dag ergens bezig zijn, dat we niet veel gekke zaken nodig hebben of veel gereedschap. Want om ‘s morgens te zeggen ‘we moeten de halve auto omgooien’, dat werkt ook niet.
— De Eenvoudige Volger

De Eenvoudige Volger is gefocust op zijn financiën: een financiële prikkel is de meest directe stimulans om deze groep over te halen tot het uitvoeren van nieuw gedrag. Daarnaast houdt dit persona zich graag vast aan gewoontegedrag: nieuw gedrag zal in kleine stapjes moeten worden aangeleerd.


De Haastige Hopper

 

Esther (56) is snel en gehaast, maakt kleine ritjes en houdt van veel variatie in haar leven. Haar dagen zijn volgepland en ze rijdt constant van hot naar her. Ze is gehecht aan haar sociale contacten en is een levensgenieter. Ze zoekt altijd naar de meest comfortabele manier om iets te doen, de weg van de minste weerstand. Zodra een alternatief ook maar iets minder gemakkelijk is, vervalt die als optie. Esther is gehecht aan haar leefomgeving op het moment dat die haar de comfort en voorzieningen biedt die zij nodig heeft.

Ze werkt parttime en is beperkt gebonden aan haar woonlocatie. Ondanks het feit dat ze graag veel mensen om zich heen heeft, zijn die contacten redelijk oppervlakkig en oefent ze daardoor relatief weinig invloed uit op haar omgeving. Esther rijdt meestal wel buiten de spits, maar denkt daar niet bewust over na. Haar keuzes worden met name gedreven door financiën, ze zal altijd een voorkeur hebben voor de goedkope optie, niet voor de duurzame of technologische oplossing.

 
Ik ben een groepsmens, ik ben een heel sociaal dier. Ik heb ook mensen om me heen nodig. Als je mijn kalender ziet, die zit bijvoorbeeld helemaal vol, terwijl ik juist in mijn burn-out heb moeten leren om meer bij mezelf te blijven. Maar dat vind ik heel moeilijk. Snel, gehaast, dat ben ik. Ik heb nooit rust.
— De Haastige Hopper
 

Strategie

De Haastige Hopper maakt korte ritjes, waarvan een groot deel ook prima met de fiets kan worden afgelegd. Het moet alleen wel zo laagdrempelig mogelijk worden gemaakt om die fiets te pakken. Goede fietsenstallingen, direct voor de deur, kunnen al een groot verschil maken, waardoor deze doelgroep flink verandert in vervoerskeuze. De focus bij de Haastige Hopper moet op comfort en financiën komen te liggen. Wanneer de fiets sneller en goedkoper is, dan is iemand als Esther snel over te halen.

Ik zoek eigenlijk excuses om met de auto te gaan. Plus, met de fiets moet ik die fietsenkelder in. Omhoog is het helemaal een crime om dat ding omhoog duwen. Daar heb ik zo’n hekel aan.
— De Haastige Hopper

De Haastige Hopper is gefocust op de korte termijn, dus het korte termijn voordeel moet direct duidelijk zijn. Het bewuster vermijden van de spits zou bij de Haastige Hopper ook verschil kunnen maken. Overigens zou eerst moeten worden uitgezocht hoeveel de Haastige Hopper daadwerkelijk in de spits rijdt.

Als ik veel afspraken heb staan dan heb ik het druk in m’n hoofd en dan wil ik helemaal niet fietsen, dan wil ik met de auto. Dan heb ik het gevoel dat ik sneller ben, maar dat is dus absoluut niet zo. Als ik fiets is het 20 minuten en met de auto, omdat ik meestal tussen 07:00 en 08:00 begin, is het, afhankelijk van de stoplichten, 15 minuten.
— De Haastige Hopper

De Haastige Hopper is zich ervan bewust dat zij eigenlijk best wel lui is en dat ze daar eigenlijk wel iets aan zou moeten doen. Het motiveren van de Haastige Hopper om haar gezondheid te verbeteren door iets meer lichamelijke beweging is mogelijk een zinvolle strategie, omdat dat haar net over de streep kan trekken. Al met al kan worden gezegd dat er vooral naar de inrichting van het leefritme en bijbehorend gedrag moet worden gekeken, omdat dat direct verbonden is met haar reisgedrag.


Het Gebonden Gewoontedier

 

Pieter (55) kiest voor comfort en consistentie, gelooft niet in het OV en heeft een sterke behoefte aan controle over zijn reis. Hij is een traditioneel mens en werkt full-time. Hij is sterk gebonden aan zijn woonplaats doordat hij daar al jaren actief is en allerlei activiteiten organiseert. Zelfs een nabijgelegen dorp zou voor hem geen optie zijn om naartoe te verhuizen.

 
Ik zie dat niet als een serieuze optie, om het OV uit te breiden zodat mensen daar gebruik van gaan maken. Ik denk niet dat iemand daarin gelooft. Ze zijn het openbaar vervoer aan het afbouwen in dat opzicht.
— Het Gebonden Gewoontedier

Bij deze video is ondertiteling beschikbaar. Deze kan worden geactiveerd door op het CC-icoon (Choose captions) onderin het afspeelmenu te klikken en 'Nederlands CC' aan te vinken.

 

Pieter is langdurig werkzaam bij zijn werkgever en houdt van de regelmatige structuur die hem dat biedt. Hij heeft een redelijke invloed op anderen binnen zijn kringen door zijn inzet in de buurtactiviteiten,maar is zich hier weinig bewust van. Het Gebonden Gewoontedier is met name te vinden op de typisch regionale wegen, omdat daar zowel zijn werk- als woonplaats te vinden zijn. Dit zijn met name de N-wegen en de A50. Snelheid is voor de keuze van de auto geen bepalende factor; Pieter stelt gemak en veiligheid voorop.

Ik probeer juist in de vroege ochtend en de late middag mijn afspraken te plannen. Lukt niet altijd, maar dat zorgt ervoor dat ik zo min mogelijk kilometers rijd. Kilometers zijn niet alleen tijd, kilometers zijn ook onkosten.

Strategie

Het Gebonden Gewoontedier zit, zoals de benaming al zegt, erg vast in zijn of haar gewoontes. Veranderen van gedrag zal daarom waarschijnlijk effectiever verlopen via de werkgever. Hierbij valt te denken aan aangepaste reisvergoedingen, een verandering in de overlegcultuur, alternatieve reismogelijkheden zoals een shuttlebus, het gestructureerd en verplicht inzetten van carpooling en het optimaliseren van parkeerruimte. Wanneer werknemers bijvoorbeeld gemakkelijker virtueel kunnen afspreken of de overleggen zo worden gepland dat er buiten de spits kan worden gereisd, dan valt hier een wereld in te winnen. Belangrijk hierbij is het behoud van het gevoel van controle over de dagelijkse reis voor het Gebonden Gewoontedier.

Thuiswerken levert niet altijd reistijdbesparing op. Thuiswerkers zijn namelijk bereid om langer te reizen, volgens een recente studie van de TU Delft. Thuiswerken stelt mensen in staat gemiddeld 5% langere woon-werktijden te accepteren en elke extra 8 uur thuiswerken gaat gepaard met 3,5% langere reistijden.

Die weg vind ik zelf beter om te rijden dan wat mijn navigatie aangeeft. En soms heb je iets van: ik vertrouw het niet, dat je ’s avonds op Google Maps gaat kijken van hoe het zit.
— Het Gebonden Gewoontedier

De Bewuste Campagnevoerder

 

Danielle (47) vindt veiligheid belangrijk in het verkeer, evenals het milieu en gezondheid. Ze is gehecht aan een groene woonomgeving en is een eersteklas sociaal rolmodel die anderen overtuigt om mee te doen met haar bewuste beweging. 

Danielle heeft een hoge positie in haar werkomgeving en daarmee status. Ze tracht een bron van inspiratie te zijn voor velen, maar mogelijk komt ze hier en daar wat belerend over. Met zakelijke beslissingen kan ze echter door haar positie impact uitoefenen.

Danielle houdt van haar woning en woonruimte, maar staat ervoor open om te verhuizen wanneer dat ervoor zorgt dat ze beter verbonden is met door haar frequent bezochte locaties en haar sociale contacten.

 
Ik pak het liefst de OV-fiets. Want als je ergens aankomt en je weet niet precies waar de bussen zijn, of de route, of waar je uit moet stappen; dat kost me teveel tijd. Dan heb ik liever die fiets.
— De Bewuste Campagnevoerder

Strategie

De Bewuste Campagnevoerder kan worden ingezet bij de gesprekken met werkgevers. In een adviserende rol kan de Bewuste Campagnevoerder inzicht geven in de nieuwste trends en zo als ambassadeur fungeren voor de rest van de werknemers.

Als je dan een week niet fietst, dan gaat je conditie toch achteruit. Ik zit aan zo’n Pedelec te denken, zo’n ding dat 40 km per uur kan. Dan heb je wat!
— De Bewuste Campagnevoerder

In deze rol bevindt de Bewuste Campagnevoerder zich graag, omdat hij of zij graag een steentje bijdraagt aan een duurzame maatschappij en zich regelmatig bezighoudt met de grote lijnen. Duurzaamheid is namelijk een sterke waarde van deze persona. Om overigens zelf een goed rolmodel te zijn, zullen de Bewuste Campagnevoerders die hun woon-werkafstand nog niet hebben geminimaliseerd, moeten worden overgehaald om daar eerst verandering in te brengen.

Wanneer er een bus van Veldhoven naar Meerhoven zou rijden en dan naar de school. Die route naar de school zou fantastisch zijn. Ze zetten hun kinderen af op school en gaan dan opnieuw de A2 op om naar hun werk te gaan. Dus dan hebben we het over 600 auto’s, of nou ja, laten we 100 weghalen, dat zijn docenten. Dus 500.
— De Bewuste Campagnevoerder

De Relaxte Nomade

 

Jurre (30) leeft zo ongeveer in zijn auto en maakt het zichzelf daarom zo comfortabel mogelijk qua tijd en levenshouding. Hij rijgt zijn afspraken aan elkaar. Mede daarom is zijn reistijd ook zijn werktijd. Hij legt grote afstanden af door heel Nederland en is binnen het onderzochte tracé met name te vinden op de A2 Randweg. Hij schrikt weleens van de vele kilometers die hij maakt per jaar en staat ervoor open om daar slimme veranderingen in aan te brengen.

 
Ik rijd echt debiel veel, zo’n 50.000 kilometer per jaar. Ik heb wel eens uitgerekend hoeveel uren van mijn leven ik in de auto zit, dat is echt schrikbarend. Volgens mij 3 maanden per jaar.
— De Relaxte Nomade
 

Eigenlijk zit hij het liefst zo min mogelijk in de auto, maar hij ziet gezien zijn woon- en wisselende werklocatie geen andere optie. Hij is echter niet gebonden aan zijn woonplaats, dus zodra de mogelijkheid zich voordoet om dichterbij zijn werk te gaan wonen, zal hij dat ook doen. Jurre is door zijn gereis grote delen van de dag alleen. Hij heeft dan ook beperkt invloed op anderen, hoewel hij wel nadenkt over maatschappelijke vraagstukken en dus verder uitzoomt dan zijn eigen leven. Jurre is tech-savvy en optimaliseert zijn leven graag door elementen te digitaliseren. Of hij daar uiteindelijk ook echt gebruik van maakt is een tweede. Duurzaamheid vindt hij ook belangrijk; Jurre wil graag zijn steentje bijdragen.

Soms zit ik de hele weg te bellen en daar ben ik best blij mee, want dan doe ik ook iets, dan verdien ik. Dan maak ik weer efficiënt gebruik van de tijd. Scheelt me dan weer als ik denk: voor dit uurtje krijg ik ook betaald.
— De Relaxte Nomade

Strategie

Aangezien de Relaxte Nomade redelijk flexibel in het leven staat, kan hij gemakkelijk worden overgehaald om zijn of haar woon-werkafstand te optimaliseren. Er moet mogelijk wel rekening worden gehouden met de behoefte aan autonomie vanwege de individualistische levenshouding. Hij of zij zou tevens een rolmodel kunnen zijn bij het optimaliseren van werkritme en -locatie. Anderen kunnen nog wat leren van de manier waarop de Relaxte Nomade er bijvoorbeeld voor zorgt dat alle afspraken buiten de deur op één dag worden gepland en vervolgens een andere dag thuis kan worden gewerkt. Het maken van carrière is belangrijk voor de Relaxte Nomade en dus kan dat als waarde worden ingezet bij het aanwijzen van de Relaxte Nomade als voorbeeld voor anderen.

Het zou wel fijn zijn als je op je fiets naar werk kan, maar dat kan ik nooit. En dan zou het mooi zijn als ik met de trein kan. Of lopend moet er eigenlijk bij. Lopend zou helemaal mooi zijn.
— De Relaxte Nomade

Uit de resultaten van de enquête blijkt dat de Relaxte Nomade nauwelijks voorkomt in de groep van respondenten. Dit betekent niet per se dat er geen Relaxte Nomaden op het desbetreffende wegdek aanwezig zijn, maar ze zijn niet bereikt met de campagne over de enquête.

Conclusies

Ondanks het feit dat het merendeel van de hierboven genoemde persona’s verstokte autogebruikers zijn, wordt duidelijk dat er veelbelovende strategieën zijn om hun gedrag te veranderen. Ook wanneer slechts een klein deel van deze groep zijn gedrag aanpast, heeft dat al grote impact op de doorstroming op de weg en daarmee op de bereikbaarheid van Eindhoven en omgeving. 

Wanneer we kijken naar de mate waarin de persona’s voorkomen in de enquête blijkt dat de Eenvoudige Volger en het Gebonden Gewoontedier het meest aanwezig zijn. Wij adviseren dan ook om de strategieën die het gedrag van die persona’s veranderen uit te voeren. De Bewuste Campagnevoerder is weliswaar niet in grote getale aanwezig in de respondentengroep, maar deze persona heeft een grote mate van invloed op anderen en is daarmee ook een interessante groep om de strategieën van uit te oefenen.  De voorbeeldfunctie van de Bewuste Campagnevoerder kan menig Eenvoudige Volger of ander persona over de streep trekken.

 

Persona voorkomend in enquête (#)

Sommige respondenten zijn aan meerdere persona’s toebedeeld, daarom komt de grafiek uit op meer dan 900 respondenten totaal. Ruim 342 respondenten zijn moeilijk toe te wijzen aan één persona.
 

Met name de Haastige Hopper leert ons dat de mate van impact die de aansluitende ritjes rondom het werk-woonverkeer hebben op de vervoers- en routekeuze niet moet worden onderschat. Denk daarbij aan het doen van boodschappen, het brengen en halen van de kinderen en het vervoer naar hobby’s en sport. In menig mobiliteitsonderzoek wordt puur en alleen gevraagd naar de postcodes van woon- en werklocatie en wanneer mensen worden gevraagd naar hun dagelijkse bestemmingen vergeten ze vaak de kleine ritjes tussendoor. Het onderzoek van Mijn040Routes is een belangrijk voorbeeld, juist omdat reizigers middels GPS zijn gevolgd.

Tot slot is belangrijk om rekening te houden met het feit dat de campagne voor het werven van de respondentengroep duidelijk gericht is geweest op reizigers die veelvuldig gebruik maken van de snelweg en hier graag hun mening over willen geven. De groep die hieruit is gekomen, blijkt met name uit de regio te komen. Hierdoor hebben wij slechts een gedeelte van het totale verkeer op het gedefinieerde wegtracé kunnen vangen. Het zou dus goed kunnen dat bijvoorbeeld de Relaxte Nomade in werkelijkheid veel vaker voorkomt, maar dat deze groep niet is aangesproken door onze campagne. 

Mijn040Routes is een onderzoek dat eind 2017 werd gehouden onder bewoners, medewerkers en bezoekers van campussen in Eindhoven en Veldhoven. Aan de hand van een app werden hun dagelijkse routes en vervoermiddelgebruik in beeld gebracht. Deze informatie over een bepaald gebied of voor een bepaalde doelgroep is gebruikt bij het bepalen van mobiliteitsmaatregelen of -diensten die bijdragen aan mobiliteitsdoelstellingen.

Ik heb zeer flexibele werktijden maar beide spitsen vermijden past niet in een gezinsleven en kan ook echt niet meer omdat een spits van 15:30 tot 19:00 duurt tegenwoordig.
— Respondent enquête

De toekomst van de personagroepen

De persona’s die hierboven zijn geschetst zijn het resultaat van een momentopname. Wij verwachten dat de groepsgroottes maar ook de groepssamenstelling in de toekomst onderhevig zullen zijn aan verandering. Onderstaande grafieken geven globaal inzicht in de verwachte veranderingen. Zij zijn samengesteld uit Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant en Bevolkings- en huishoudens- prognoses Limburg van Progneff (2017), waaraan wordt gerefereerd in de verkeersanalyse van Studio Bereikbaar.

 
Ontwikkeling aantal inwoners Brabant en Limburg

Ontwikkeling aantal inwoners Brabant en Limburg

Verschil in aantal inwoners Brabant en Limburg ten opzichte van 2017

Verschil in aantal inwoners Brabant en Limburg ten opzichte van 2017

 

Zoals is te zien in de grafieken zit de groei naar 2040 vooral op stedelijk niveau. De Brabantse steden groeien verhoudingsgewijs een stuk harder dan de rest van Brabant. De bewustwording van deze verstedelijking is belangrijk en zal niet alleen door overheden maar ook door de regionale bedrijven rondom Eindhoven moeten worden opgepakt. In de verkeersanalyse wordt daarnaast een toekomst geschetst waarbij de afstanden die mensen zullen afleggen alleen maar verder zullen toenemen (zie p.30 van de verkeersanalyse van Studio Bereikbaar). 

Hoe zullen, gegeven deze twee ontwikkelingen, de personagroepen veranderen in de toekomst? Bij nadere analyse vermoeden wij dat met name de groep van de Relaxte Nomade zal toenemen. Dit persona woont graag in de stad en legt met gemak grote afstanden af. Daarmee valt deze groep in de categorie ‘Steden Brabant’. De Relaxte Nomade staat open voor alle modaliteiten zo lang ze hem of haar maar efficiënt en betrouwbaar van A naar B brengen. Wanneer modaliteiten naast de auto aantrekkelijk genoeg worden gemaakt, zal de Relaxte Nomade deze gaan gebruiken. De Eenvoudige Volger en het Gebonden Gewoontedier zitten met name in de groep ‘Rest Brabant’. Deze groep zal naar verwachting nog even doorgroeien, stagneren rond het jaar 2030 en vanaf ongeveer 2035 lichtelijk krimpen. De overige persona’s zijn lastig in een van die twee categorieën te plaatsen en vallen dus buiten deze prognose.