Communityplatform

Inzichten voor oplossingsrichtingen

Een aantal uitkomsten van de enquête kunnen in een later stadium inzicht bieden bij het uitzetten van oplossingsrichtingen. Ze geven kaders aan de aspecten die mogelijk aansluiten en aanslaan bij de doelgroep.

 

Route en alternatieve modaliteiten

De volgende verbeterideeën hebben respondenten het meeste geopperd binnen de enquête antwoorden:

Wegverbreding
Verbetering OV
Meer en betere op- & afritten
Vrachtwagenverkeer beperken
Ruit om Eindhoven

Allereerst valt op dat ‘Verbetering van het openbaar vervoer’ in de top 5 zit. De respondenten zijn namelijk grotendeels fervent autogebruiker maar blijkbaar is er toch interesse voor de verbetering van het OV. Overige vaak genoemde oplossingsrichtingen zijn op de infrastructuur van de snelweg gericht, met wegverbreding als favoriet. De ooit bedachte ‘Ruit om Eindhoven’ blijft populair en vrachtwagenverkeer wordt klaarblijkelijk collectief als hinderlijk ervaren. Deze oplossingsrichtingen sluiten overigens aan op de ergernissen die men op het wegdek ervaart.

Zichtbaar wordt daarnaast dat de geopperde verbeteringen met name gericht zijn op de korte termijn. Dit is niet vreemd, aangezien mensen het over het algemeen lastig vinden om over langetermijnoplossingen na te denken. Ondanks dat we in één van de vragen specifiek hebben gevraagd om oplossingen voor over 10 jaar, is men vaak niet verder gekomen dan incrementele, infrastructurele aanpassingen. Een andere verklaring kan zijn dat de respondenten eerst oplossingen voor de problemen die ze op dit moment ervaren willen zien, voordat er wordt nagedacht over oplossingen die op langere termijn mogelijk zijn.  

 
Verbeteren en goedkoper maken OV Langere invoegstroken & afritten Vrachtwagens beperken & inhaalverbod in de spits Aparte busbaan & vrachtwagenstroken Rekeningrijden Stoplichten beter afstellen of verwijderen Alternatieve routes Carpoolen & P+R transferia buiten de stad Smart mobility Spreiding werktijden Thuiswerken stimuleren WegverbredingVerbetering openbaar vervoerMeer en betere op- en afrittenVrachtwagenverkeer beperkenRuit om Eindhoven Top 5 verbeterpunten:
 

Een aantal voorbeelden van verbeterideeën van respondenten:

Spoorboekloosrijden op de belangrijkste noord-zuid en oost-west verbindingen. Nederland is één grote stad.
— Respondent enquête
Innovatieve toepassingen zoals de aanbreng van slimme verlichting en kantmarkering, oplaadpunten voor de e-bike, de beleving aan een fietsroute verbeteren en inrichting en voorrangssituatie voor fietsers veranderen.
— Respondent enquête
Door slimme aanpassingen van het wegennet kan er ruimte ontstaan tussen de rijstroken waardoor een vorm van metro mogelijk kan zijn.
— Respondent enquête

Ervaringen met de betrouwbaarheid van de reis

Iets meer dan de helft van de respondenten geeft aan dat hun verwachte reistijd enigszins overeenkomt met hun daadwerkelijke reistijd. Tegenover pakweg een derde die aangeeft dat dit niet (helemaal) overeenkomt. De betrouwbaarheid van de reistijd valt voor een groot deel van de reizigers dus toch tegen, ondanks dat dit met navigatie apps eigenlijk steeds nauwkeuriger in te schatten is.

Wanneer ik reis op de A2 randweg/A50, dan kom ik aan op het tijdstip dat ik van tevoren had ingeschat (%)

 

De route of het vervoermiddel aanpassen

Bij het vergelijken tussen de voorkeur voor het aanpassen van route of van het vervoermiddel, wordt direct duidelijk dat men veel liever de route aanpast dan het vervoermiddel wanneer er belemmeringen op de route optreden. Een mogelijke reden voor de afkeer tegenover het aanpassen van het vervoermiddel zou ermee te maken kunnen hebben dat er te weinig andere modaliteiten met vergelijkbaar comfort en snelle bereikbaarheid worden aangeboden dan de auto. Een andere reden zou het gebrek aan speelruimte om na te denken over alternatieven kunnen zijn omdat de reis slechts kort van tevoren wordt gepland of zelf helemaal niet. Dit blijkt ook hieronder uit de grafiek ‘Plannen van mijn reis’.

Wanneer er belemmeringen op de route A2/N2 randweg of A50 zijn, pas ik over het algemeen mijn route en/of vervoermiddel aan (%)

We zien hier dat reizigers over het algemeen wel hun route aanpassen, maar niet hun keuze voor vervoermiddel.
Ik zie dat er files staan. Nou ja, daar heb ik nu even geen zin in, dan rij ik wel een stukje binnendoor.
— De Relaxte Nomade
 

De keuze voor de auto is snel gemaakt

Bij de auto wordt als hoofdreden om voor deze modaliteit te kiezen de reistijd genoemd. Dat is niet verwonderlijk wanneer we steekproefsgewijs een aantal woon-werkritten binnen de regio Eindhoven verder analyseren. Vaak is zo’n rit minimaal twee keer zo snel met de auto dan met het openbaar vervoer, om over de fiets nog maar te zwijgen. Helemaal wanneer het een kris-kras verlopende beweging betreft, waarbij men naar meer dan één locatie reist, is de auto het meest tijdsefficiënt. Ook de nummers twee en drie, de reisafstand en ‘Ik heb afspraken op verschillende locaties’, zijn hieraan gekoppeld.

 

Hoofdredenen voor keuze auto

  1. De reistijd (25%)

  2. De reisafstand (16%)

  3. Ik heb afspraken op verschillende locaties (12%)

Hoofdredenen voor keuze fiets

  1. Mijn gezondheid (21%)

  2. De reistijd (17%)

  3. De reisafstand (15%)

 
’s Ochtends naar werk, dan naar huis maar eerst even boodschappen halen. Nog even naar de sportschool. Het zijn altijd kleine autoritjes bij mij.
— De Haastige Hopper

Fietsen wordt ten eerste geassocieerd met gezondheid. Wanneer de reisafstand en de reistijd kort genoeg zijn, kiezen mensen vaker voor de fiets. Reizigers kunnen worden aangespoord om vaker te gaan fietsen wanneer het voordeel van gezondheid extra wordt benadrukt.

Uit de enquête bleek bovendien dat de manier van reizen grote invloed heeft op geluksgevoel (61%) en in mindere mate op gezondheid (36%). Die laatste waarschijnlijk omdat ze hoofdzakelijk de auto pakken. Het extra benadrukken van deze twee aspecten is mogelijk kansrijk. Wanneer reizigers het geluksgevoel en hun gezondheid meer associëren met hun manier van reizen, dan zullen ze misschien vaker geneigd zijn de fiets te pakken of hun leef- en reisschema efficiënter in te delen, om bijvoorbeeld meer tijd over te houden voor hun gezin.

 

Acceptabele vertraging

De respondenten zijn gevraagd naar het aantal minuten vertraging dat ze acceptabel vinden voordat ze een alternatief vervoermiddel overwegen.

  • 32% van de ondervraagden vindt een vertraging van 26 minuten of meer acceptabel;

  • 18% overweegt bij lichte vertraging (max. 5 minuten) alternatieve vervoermiddelen;

  • 57% overweegt alternatieve vervoermiddelen bij 0-15 minuten vertraging.

Bekijken we deze statistieken in het licht van combinatieritten en de reistijd met OV over eenzelfde traject, dan is de auto alsnog aantrekkelijker met een vertraging van 15-30 minuten. Het is enigszins verwonderlijk dat het merendeel (57%) van de respondenten al overweegt om een ander vervoermiddel te pakken bij 0-15 minuten vertraging, alsmede gezien het feit dat men overwegend gefocust is op tijdsefficiëntie. Mogelijk overwegen de respondenten wel een ander vervoermiddel, maar kiezen ze uiteindelijk toch wel voor de auto. Dit antwoord toont echter wel een bereidheid voor andere modaliteiten en vormt daarmee een inzicht dat kansrijk is voor verder onderzoek.

 

Hoeveel minuten vertraging vind jij op je woon-werkreis acceptabel voordat je een alternatief vervoermiddel overweegt? (%)

 

Geregeld vanuit de werkgever

De vergoeding die verreweg het meeste door werkgevers wordt gegeven is een algemene reiskostenvergoeding. Dit is een vergoeding die niet specifiek gekoppeld is aan een bepaalde modaliteit waardoor er ruimte is om zelf een vervoermiddel te kiezen. Op de tweede plaats staat de leaseauto die deze ruimte niet biedt. Als reden voor de leaseauto gaven mensen in de enquête vaak gemak en comfort aan.

Welke van de volgende woon-werk vergoedingen ontvang je? (#)

Het vaker aanbieden van OV vergoedingen is echter niet per se direct gekoppeld aan minder auto’s op de weg, zoals de volgende respondent ons weet te vertellen:

Als ik met het OV ga betaal ik dubbel en als ik voor de OV-vergoeding zou kiezen dan verlies ik mijn recht om mijn auto gratis te kunnen parkeren.
— Respondent enquête

Ervaren belemmeringen op de weg

De file staat verreweg op nummer één van factoren die de reistevredenheid negatief beïnvloeden. Op nummer twee staat vertragingen en op drie staat de betrouwbaarheid van mijn reistijd, beide symptomen van files. Al met al kan worden gezegd dat de belemmerende factoren die met drukke autowegen te maken hebben de grootste stoorfactor zijn, waarschijnlijk vanwege de hoge mate aan autovervoer binnen de respondentengroep.

Welke factoren belemmeren regelmatig jouw reistevredenheid? (#)

 

Vóór vertrek kijken de meeste mensen of er mogelijke belemmeringen zijn die hun reistijd beïnvloeden. Een mogelijke reden voor dit resultaat is dat tegenwoordig de drempel laag ligt om dit te doen; je hoeft maar een blik te werpen op bijvoorbeeld een kaartenapp en je weet al op welke routes er files zijn. Dit ‘checkmoment’ is een interessant gegeven voor mogelijke interventies, omdat het een contactpunt is met de gebruiker en er dus invloed kan worden uitgeoefend op diens gedrag.

Voor mijn vertrek bekijk ik of er belemmeringen zijn die van invloed zijn op mijn reistijd (file, uitval OV, weer, etc.) (%)


Het plannen van een reis

Het lijkt erop dat de meeste respondenten hun reis slechts kort van tevoren plannen — een dag vooraf of zelfs vlak voor vertrek. Van alle respondenten geeft 11% aan zijn of haar reis helemaal niet te plannen. Dit geeft weinig ruimte om na te denken over andere modaliteiten dan het meestgebruikte vervoermiddel, de auto. Een reiziger die we interviewden, gaf aan dat hij eigenlijk altijd de auto pakt, ook al woont hij op fietsafstand van zijn werk. Dit omdat hij dan niet hoeft niet na te denken over wat hij eventueel na werk nog wil doen. Een goede reisplanning is echter essentieel voor het slagen van alternatieven als carpoolen.

Wanneer een reis wordt gepland (%)

 

De meeste respondenten maken regelmatig gebruik van navigatie. Geïnterviewden gaven bijvoorbeeld aan dat ze sinds het gebruik van Flitsmeister rustiger en vaker op de rechterrijstrook gingen rijden omdat ze hun eigen rijsnelheid meer in het zicht hadden. Men zag namelijk in dat de impact van het net wat sneller rijden minimaal van invloed is op het verkorten van de reistijd.

Als ik reis maak ik gebruik van een navigeersysteem (Google Maps, TomTom, Waze, etc.) (%)

 

Carpoolen lijkt een manier om het aantal auto’s te verminderen. Om verschillende redenen zou 57% van de respondenten overwegen te gaan carpoolen. Wanneer er een geschikte buddy aanwezig is, zoals een collega die op dezelfde tijden reist en in de buurt woont, dan is 30% bereid om te gaan carpoolen. Van de respondenten doet 10% dit zelfs al.

Een onderzoek van het CBS uit 2011 naar het spitsverkeer in Nederland laat zien dat carpoolen in de ochtendspits weinig voorkomt. Meestal zijn kinderen dan de passagiers in de auto. Er zijn 1,3 miljoen verplaatsingen in de ochtend, met 500.000 als passagier (27% van het totaal).

Welke factoren zorgen ervoor dat je zou overwegen om (voor een deel van je reis) gebruik te maken van carpooling?

 

Het merendeel van de respondenten geeft aan flexibele werktijden te hebben. Wat echter opvalt is dat van die groep circa de helft aangeeft de spits alsnog niet te kunnen mijden. Flexibele werktijden zijn dus niet de enige factor voor het vermijden van de spits.

Werk jij met flexibele werktijden waardoor je de spits kunt mijden? (%)

Ik ben wel flexibel in mijn werktijden, maar om 06:15 staat er al file. Nog eerder weggaan is echt geen optie.
— Respondent enquête
Denk ook eens aan scholen. Laat alle middelbare scholen en hoger in Eindhoven om 10.00 uur beginnen, dan mis je veel verkeer in de spits.
— Respondent enquête
Voer rekeningrijden in voor de mensen die wel een keuze hebben om buiten de spits te rijden, zoals de vele gepensioneerden met de fiets achterop de auto in de spits.
— Respondent enquête

De toekomstige generaties

We hebben de respondenten met kinderen gevraagd of ze hun kinderen konden vragen om een cijfer te geven aan hun eigen mobiliteit. Het bleek dat de kinderen van de respondenten met name in de leeftijdscategorie 12-25 jaar zitten. Wat opvalt is dat ze best wel tevreden zijn over hun mobiliteit, te zien wanneer je in de volgende grafiek ‘heel erg’ en ‘enigszins’ bij elkaar pakt. Daarbij is de leeftijd 18-25 ietwat minder tevreden. Dit is wat ons betreft opvallend, omdat het gros van deze kinderen geen beschikking heeft over een auto en de openbaar vervoer opties toch redelijk gering zijn in regio Eindhoven. Een andere verklaring zou kunnen zijn dat de kinderen bijna uitsluitend worden opgehaald en gebracht door hun ouders en daarmee ook op de locaties komen waar ze willen zijn - helaas hebben we dit niet opgenomen in de enquête. Een eventueel vervolgonderzoek over de redenen achter deze algemene tevredenheid en de mogelijke ergernissen van de toekomstige generatie zou interessant kunnen zijn, omdat het ons inzicht geeft in toekomstige bewegingen.

Zijn jouw kinderen tevreden over hun eigen mobiliteit? Dus in hoeverre ze zich kunnen verplaatsen wanneer en hoe ze dat willen? (%)

Vanwege de kosten maken ze als het enigszins kan gebruik van het OV. Maar als het op comfort aankomt willen ze liever met de auto (zelf rijden of meerijden). Ze hebben een hekel aan de bus.
— Respondent enquête
Ze zijn net zoals veel pubers niet genegen om snel de fiets te pakken maar moeten wel omdat ze dat zelfstandig kunnen en er geen andere optie is. Maar liever zouden ze alles met de auto doen.
— Respondent enquête
Ik denk niet dat ik later een auto wil, veel te duur, ik ga wel met de trein.
— Respondent enquête